U Sarajevu je 2011. godine svjetlost dana ugledalo jubilarno četrdeseto izdanje Priloga u izdavaštvu Instituta za istoriju. Redakciju časopisa i ovaj put sačinjavaju neka od najeminentnijih imena struke. Tugu na ovo jubilarno izdanje ostavlja smrt dugogodišnjeg direktora Instituta prof. dr. Ibrahima Karabegovića. Članovi redakciju su istakli kako je već pokrenuta inicijativa za objavljivanje Spomenice u čast profesora Karabegovića, te mu je i u ovom broju posvećeno nekoliko rečenica u rubrici In memoriam. I ovaj broj priloga je zadržao ranije utemeljene rubrike, odnosno podjelu na pet cjelina.
Prva rubrika, pod naslovom Članci i rasprave sadrži devet hronološki poredanih naučnih članaka iz različitih historijskih perioda. Pod rednim brojem jedan nalazi se članak pod nazivom Ime ilirskog naroda Dezitijata autora Salmedina Mesihovića. Ovaj članak predstavlja uži dio autorovog istraživanja o ovoj temi. Dezitijati su predstavljali jedan od najvažnijih domorodačkih zapadnobalkanskih naroda, koji su bili i glavni stup Velikog Ilirskog ustanka. Narodnosno ime Dezitijata poznato je kroz pet epigrafskih natpisa. Autor pravi usporedbu natpisa iz Soluna, te natpisa iz Breze u kojem je došlo do gubljena znaka „a“. Pronalazak drške jedne posude koja je ukrašena ovnovom glavom sa savijenim rogovima potaklo je autora na razmišljanje kako je i ime Dezitijata povezano s njihovim totemom - ovnom. Na kraju rada navedena je jedna zanimljiva teza po kojoj su Delmati i Dezitijati potekli iz istog protohistorijskog središta.
Kroz rad Iz historije Kreševa u srednjem vijeku (Radoje Kristić zvani Kozoje) Esada Kurtovića pratimo život i rad trgovaca iz kreševske porodice Kristić. Istaknute članove ove porodice u svojim radovima spomenula je i Desanka Kovačević - Kojić. U ovom radu predmet izučavanje je više generacija spomenute porodice. Prvi poznati članovi su Kozoje i Radovan Kristić. Kroz trgovačke ugovore Kozoja vidljiv je standardni tip tadašnje trgovine, naime on se zadužuje u Dubrovniku kod imućnijih trgovaca, te kupljenu robu prodaje u zaleđu, odnosno Kreševu. Drugu generaciju ove porodice predstavljaju sinovi Kozoja, Radoje i Ivan. Obojica su bili oženjeni ali nisu imali djecu. Radoje zvani Kozoje je nastavljajući očev posao trgujući tkaninama i srebrom postao najpoznatiji trgovac u Kreševa u srednjem vijeku. Krunu na njegove životne uspjehe predstavlja izbor za kneza Kreševa.
Nedjelja, 11 Prosinac 2011 20:19
Autor Nedim Rabić
Средњовековно право у Срба у огледалу историјских извора: зборник радова са научног скупа одржаног 19-21. марта 2009, ур. Сима Ћирковић, Коста Чавошки, САНУ, Одељење друштвених наука, Извори српског права XVI, Београд 2009, 350 str.
Odbor za izvore srpskog prava pri Srpskoj akademiji nauka i umetnosti pokrenuo je projekt pod nazivom "Srednjovekovno pravo u Srba u ogledalu istorijskih izvora" koji je rezultirao naučnim skupom održanim od 19. do 21. marta 2009. godine. Organizatori projekta su ugledna imena historijske nauke, predvođeni njenim najistaknutijim predstavnikom Simom Ćirkovićem, uz kojeg se još nalaze Miloš Blagojević, Jovanka Kalić, Vojislav Stanovčić, Momčilo Spremić, Kosta Čavoški, Mirjana Stefanovski, Biljana Marković i Đorđe Bubalo. Akademik Sima Ćirković iznenadno je preminuo 14. novembra 2009. te nije doživio izlazak zbornika iz štampe.
Našu pažnju smo usmjerili samo na radove s bosanskom tematikom na koja ćemo se u kratkim crtama osvrnuti. Njih ima ukupno dva, i to su: Srđan Rudić, "Prilog poznavanju pravnih odnosa između Bosanskog kraljevstva i Dubrovnika" (217-232) i Đuro Tošić, "Shod – sudbeni sto humskog kneštva" (251-259).
Utorak, 15 Ožujak 2011 23:35
Autor Dženan Dautović
Predstavljamo Vam prikaz knjige "Srednjovjekovni Trogir: prostor i društvo", autorice Irene Benyovsky Latin, kojeg je za naš portal pripremio kolega Dženan Dautović. Knjiga je objavljena 2009. godine u ediciji "Biblioteka hrvatska povijesnica" Hrvatskog instituta za povijest i predstavlja važan prilog izučavanju urbanog srednjovjekovlja. Dr. sc. Irena Benyovsky Latin je viša znanstvena suradnica Hrvatskog instituta za povijest i glavna je urednica časopisa Povijesni prilozi.
Početke naučnog istraživanja srednjovjekovne bosanske države smještamo u drugu polovinu 19. stoljeća, kada su nastali i prvi radovi. Jedan od pionira u tom procesu je franjevac Antun Knežević. Rođen je 1834. godine u Varcaru, današnjem Mrkonjić Gradu, gdje je odgajan u kršćanskom duhu. Njegova mladost veže ga za fojnički samostan gdje je započeo svoje studije, da bi ih nastavio u Italiji. Primivši dužnost varcarskog kapelana i učitelja, počevši od 1857. tu dužnost je obavljao u nekoliko gradova (Bugojno, Livno, Đakovo...). Svestran po prirodi, radio je u prosvjeti, bavio se pjesništvom, djelimično politikom i kulturom. Kao učenik Ivana Frane Jukića ostao je doživotni zagovornik integralnog bošnjaštva. Iako nije bio školovani historičar, njegova edukacija na polju filozofije, teologije i turskog jezika, bila je dovoljna za nastanak nekoliko vrijednih radova, u kojima je autor opisao neke crkvene, političke i društvene događaje svoga vremena, između ostalog i knjige o bosanskim kraljevima, koju je autor pisao mahom na osnovu, do tada objavljene izvorne građe, kako domaće tako i strane provenijencije.
Izdavačka djelatnost Istorijskog arhiva u Kruševcu bitno je obogaćena izdavanjem zbornika radova Moravska Srbija-Istorija, kultura, umetnost, koji je objavljen 2007. godine uz pokroviteljstvo Skupštine opštine Kruševac. Glavni i odgovorni urednik zbornika je prof.dr Siniša Mišić koji je svojim uvodnim referatom ujedno i otvorio međunarodni skup na kojem je svoje znanstvene radove objedanilo 19. autora iz Srbije i Bugarske.
Predstavljamo Vam prikaz 58. knjige Istorijskog časopisa za 2009. godinu kojeg je za naše Društvo pripremio Nedžad Novalić, student treće godine prvog ciklusa studija na Odsjeku za historiju Filozofskog fakulteta.
Odjeljenje društvenih nauka pri Akademiji nauka i umjetnosti Republike srpske, 2008. godine pokrenulo je naučni časopis pod nazivom Građa o prošlosti Bosne. U suštini to je nastavak rada na objavljivanju izvorne građe, na čemu su se temeljila izdanja Starog srpskog arhiva. Prvi broj štampan u Banjoj Luci sadrži četrnaest radova. Urednik Rade Mihaljčić u uvodnoj riječi, obrazloživši cilj objavljivanja ovakvog izdanja, nakratko se osvrće na dosadašnju tradiciju korištenja izvorne građe, apelirajući na oprez prilikom upotrebe.
U Sarajevu je 2011. godine svjetlost dana ugledalo jubilarno četrdeseto izdanje Priloga u izdavaštvu Instituta za istoriju. Redakciju časopisa i ovaj put sačinjavaju neka od najeminentnijih imena struke. Tugu na ovo jubilarno izdanje ostavlja smrt dugogodišnjeg direktora Instituta prof. dr. Ibrahima Karabegovića. Članovi redakciju su istakli kako je već pokrenuta inicijativa za objavljivanje Spomenice u čast profesora Karabegovića, te mu je i u ovom broju posvećeno nekoliko rečenica u rubrici In memoriam. I ovaj broj priloga je zadržao ranije utemeljene rubrike, odnosno podjelu na pet cjelina.
Početke naučnog istraživanja srednjovjekovne bosanske države smještamo u drugu polovinu 19. stoljeća, kada su nastali i prvi radovi. Jedan od pionira u tom procesu je franjevac Antun Knežević. Rođen je 1834. godine u Varcaru, današnjem Mrkonjić Gradu, gdje je odgajan u kršćanskom duhu. Njegova mladost veže ga za fojnički samostan gdje je započeo svoje studije, da bi ih nastavio u Italiji. Primivši dužnost varcarskog kapelana i učitelja, počevši od 1857. tu dužnost je obavljao u nekoliko gradova (Bugojno, Livno, Đakovo...). Svestran po prirodi, radio je u prosvjeti, bavio se pjesništvom, djelimično politikom i kulturom. Kao učenik Ivana Frane Jukića ostao je doživotni zagovornik integralnog bošnjaštva. Iako nije bio školovani historičar, njegova edukacija na polju filozofije, teologije i turskog jezika, bila je dovoljna za nastanak nekoliko vrijednih radova, u kojima je autor opisao neke crkvene, političke i društvene događaje svoga vremena, između ostalog i knjige o bosanskim kraljevima, koju je autor pisao mahom na osnovu, do tada objavljene izvorne građe, kako domaće tako i strane provenijencije.
Odjeljenje društvenih nauka pri Akademiji nauka i umjetnosti Republike srpske, 2008. godine pokrenulo je naučni časopis pod nazivom Građa o prošlosti Bosne. U suštini to je nastavak rada na objavljivanju izvorne građe, na čemu su se temeljila izdanja Starog srpskog arhiva. Prvi broj štampan u Banjoj Luci sadrži četrnaest radova. Urednik Rade Mihaljčić u uvodnoj riječi, obrazloživši cilj objavljivanja ovakvog izdanja, nakratko se osvrće na dosadašnju tradiciju korištenja izvorne građe, apelirajući na oprez prilikom upotrebe.
